ميکروسکپ الکتروني نشان مي‌دهد که اين اندامک داراي غشاء دو لايه است. بخش دروني کلروپلاست شامل سيستم لايه‌اي و ماده زمينه‌ای (Stroma) است. سيستم لايه‌اي دو بخش دارد: بخشي که گرانوم‌ها را تشکيل مي‌دهد و بخش ديگري که آنها را به هم وصل  می‌کند (بخش رابط). هر گرانوم مجموعه‌اي از کيسه‌هاي پهن سکه مانند است که روي هم چيده شده‌اند. اين کيسه‌ها تيلاکوئيد thylakoid نام دارند.کلروفيل و رنگيزه‌هاي ديگر فتوسنتزي در تيلاکوئيدها جاي دارند .

ساختار کلروپلاست

کلروپلاست‌ها نيز مانند ميتوکندري حاوي DNA هستند و بسياري از پروتئين‌هاي مورد نياز در فرايند فتوسنتز براساس اطلاعات DNA ي کلروپلاست ساخته می‌شوند. نقش کلروپلاست انجام فتوسنتز است. گرچه شواهد نشان مي‌دهند که کلروپلاست‌هاي بالغ در برخي از راسته‌هاي گياهان عالي تقسيم مي‌شوند، يعني هر کلروپلاست از کلروپلاست قبلي بوجود مي‌آيد (مثل ميتوکندري‌ها)، ولي بطورکلي اغلب تقسيماتي که منجر به افزايش تعداد پلاست‌ها می‌‌شود، در مرحله پيش‌ پلاستي رخ مي‌دهد. تقسيم کروموپلاست‌ها يا آميلوپلاست‌هاي بالغ هرگز ديده نشده است.

گاهي پلاست‌ها از نوعي به نوع ديگر تبديل می‌شوند. مثلاً کلروپلاست‌ها در اثر از دست دادن کلروفيل بصورت کروموپلاست در مي‌آيند. يا کلروپلاست‌ها ممکن است از آميلوپلاست‌ها بوجود آيند .مثلاً هنگامي که غده سيب‌زميني چند روز در معرض نور قرار گيرد به رنگ سبز در مي‌آيد.

تبدیل انواع پلاست‌ها به یکدیگر

لوکوپلاست‌ها:

لوکوپلاست‌ها، پلاست‌هاي بي رنگي هستند که در ياخته‌هاي بشره (اپيدرم) و ديگر بافت‌هاي بي رنگ وجود دارند. بعضي از اين گونه پلاست‌ها مقدار زيادي نشاسته ذخيره مي‌کنند و آميلوپلاست ناميده مي‌شوندکه بيشتر مخصوص بافت پارانشيم ذخيره‌اي بوده و در قسمت‌هاي عمقي اندام‌ها وجود دارند. نشاسته ابتدا بصورت دانه‌هاي کوچک غوطه‌ور در پلاست‌ها ظاهر می‌شود و سپس بتدريج برحجم آنها افزوده می‌شود. افزايش حجم سبب پيدايش طبقات متحدالمرکز جديد در اطراف يک نقطه مرکزي در دانه نشاسته است که به آن ناف Hilum مي‌گويند. بر اساس موقعيت ناف دانه‌هاي نشاسته به دو نوع Eccentric (ناف کناري، مثل دانه‌هاي نشاسته در غده سيب‌زميني) و Concentric (ناف کم و بيش مرکزي مثلاً در نخود، برنج، گندم) تقسيم می‌شوند. همچنين دانه‌هاي نشاسته ممکن است منفرد (ساده، مثل سيب زميني) يا مجتمع (مرکب، مثل برنج، جوي دو سر) باشند. شکل و اندازه دانه‌هاي نشاسته در گياهان مختلف متفاوت است ولي در هر گونه گياهي تقريباً وضع ثابتي دارد .

آمیلوپلاست در برخی از گیاهان

کروموپلاست‌ها:

پلاست‌هايي که رنگدانه‌هاي زرد يا قرمز دارند کروموپلاست ناميده مي‌شوند (شکل 1-20)، که معمولاً صفحه‌اي شکل بوده ولي گاهي دوکي شکل و يا زاويه دارند. پس از رسيدن ميوه‌ها در اواخر تابستان و به هنگام آماده شدن برگ‌ها براي ريزش، رنگ برگ‌ها از سبز به قرمز و نارنجي يا زرد تغيير مي‌يابد. علت آن، از بين رفتن تدريجي کلروفيل و متراکم شدن رنگدانه‌هاي قرمز يا زرد به نام کاروتنوئيد در آنهاست. کروموپلاست‌ها در بسياري از ميوه‌ها اغلب از کلروپلاست‌ها يا مستقيماً از پيش‌پلاست (پروپلاست) نمو مي‌يابند. تمايز کروموپلاست‌ها شامل سنتز رنگيزه‌هاي کاروتنوئيدي است. اين رنگدانه‌ها به صورت گلوبول‌هاي ليپيدي (مثلاً در گلبرگ‌هاي آلاله و ميوه‌هاي زرد فلفل و سيتروس) يا در رشته‌هاي پروتئيني (مثلا در ميوه‌هاي قرمز فلفل) ذخيره می‌شوند. در ريشه هويج کاروتن به شکل بلوري توسط پوشش ليپوپروتئيني احاطه می‌شود.

کروموپلاست در گوجه‌فرنگی

پروتئوپلاست‌ها:

اين پلاست‌ها حاوي ذرات پروتئيني هستند. مي‌توان آنها را در کيسه جنيني گل سوسن و در ريشه ثعلب مشاهده کرد. گاهي پروتئين‌هاي متراکم شده در پلاست‌ها به شکل اجسام بلور مانند در مي‌آيند.

فئوپلاست‌ها:

اين پلاست‌ها در جلبک‌هاي قهوه‌اي يافت مي‌شوند و حاوي دو نوع ماده رنگين يعني فوکوگزانتين و کلروفيل‌اند. رنگ جلبک بر اثر تراکم رنگ قهوه‌اي پوشانده شده و جلبک قهوه‌اي رنگ به نظر مي رسد.

رودوپلاست‌ها:

اين نوع پلاست‌ها در جلبک‌هاي قرمز ديده مي‌شوند و حاوي دو ماده رنگين يعني کلروفيل و فيکوبيلين‌ها هستند. تراکم فيکواريترين سبب می‌شودکه جلبک، قرمز رنگ به نظر آيد.

اولئوپلاست‌ها:

اين پلاست‌ها چربي ذخيره مي‌کنند.