مقدمه:

گلبولهای قرمز:گلبولهای قرمز (اریتروسیتها) به شکل دیسک ، بدون هسته و 8 - 7 میکرومتر قطر را دارند در انتقال اکسیژن و دیاکسید کربن دارند و به تعداد تقریبی 5 میلیون در هر میلیمتر مکعب خون یافت میشوند گلبولهای قرمز زندهاند و مواد غذایی را از راه تخمیر بدست میآورند، زیرا میتوکندری ندارند و همچنین هسته متوسط گلبولهای قرمز 120 روز است برای اینکه میزان گلبولهای قرمز در خون ثابت بماند باید در هر ثانیه حدود یک میلیون گلبول قرمز در مغز استخوان ساخته شود. گلبولهای قرمز در دوره جنینی در کبد به طحال و گرههای لنفاوی ساخته میشود اما در ماههای آخر دوره جنینی و پس از تولد تنها در مغز قرمز استخوان بوجود میآید. در مغز استخوان بافت زایندهای وجود دارد که با چند تقسیم سلولی گلبولهای قرمز را میسازد. سلولهای زاینده در ضمن این تغییرات هسته خود را از دست میدهند و مقداری زیادی هموگلوبین در ستوپلاسم خود میسازند. فعالیت ماهیچهای ، صعود به ارتفاعات و گرم شدن هوا تولید گلبولهای قرمز را افزایش میدهد سلولهای مولد گلبولهای قرمز در مغز استخوان نسبت به اشعه ایکس بسیار حساسند و کمبود ویتامین B12 ، آهن ، مس در غذا نیز موجب کاهش تولید گلبولهای قرمز میشوند.

هدف از اين آزمايش تعيين تعداد گلبولهاي قرمز خون در يك ميلي متر مكعب است.

وسايل لازم:

پنبه، الكل، لانست، لام هموسيتومتر، ملانژور، لامل، ميكروسكوپ، لوله لاستيكي (مكنده)، محلول رقيق كننده (محلول هايم)

لام نئوبار يا توما: از دو مستطيل شفاف در وسط تشكيل شده است كه داراي درجه بندي براي شمارش گلبول سفيد و قرمز است. هر مستطيل در زير ميكروسكوپ به صورت يك مربع ۳ ميليمتري كه به ۹ مربع ۱ ميليمتري تقسيم شده است مشاهده مي شود. مربع هايي كه در چهارگوشه قرار دارند مسئول شمارش گلبول سفيد مي باشند و مربعي كه در وسط قرار دارد داراي تقسيم بندي ريزي است كه براي شمارش گلبول قرمز مي باشد. 

 پيپت ملانژور: اين پيپت براي رقيق کردن خون بکار ميرود که درحباب آن يک مهره سفيد وجود دارد، روي پيپت ملانژور سفيد سه عدد ۵/۰ و ۱ و ۱۱ قرار دارد.

محلول هايم: اين محلول از 0.5 گرم كلرور جيوه، 5 گرم سولفات سديم، 1 گرم كلرور سديم در cm3200 آب مقطر مخلوط مي كنيم و در آخر از كاغذ صافي رد مي كنيم.

نحوه انجام آزمايش:

ابتدا نوک انگشت را توسط پنبه آغشته به الکل ضد عفوني ميکنيم . بعد توسط يک ضربه لانست نوک انگشت را سوراخ کرده, خون جريان پيدا ميکند و يک ملانژورقرمزتميز وخشک انتخاب مي کنيم سپس ملانژور را افقي نگهميداريم و  خون را تا 0.5 داخل ملانژورميکشيم.

مهم است که ازورودحباب هوا  به داخل ملانژور جلوگيري به عمل بياوريم. اگر خون اضفي كشيده باشيم با نوك انگشتان با تميز كردن خون اطراف سوراخ خون مننژور را خارج ميكنيم. (از پنبه نبايد استفاده كرد)

نوک ملانژور را داخل محلول هايم  قرار ميدهيم ماده هم غلظت را تا ۱۰۱ به درون ملانژور ميکشيم لوله لاستيکي را از ملانژور جدا ميکنيم. سر وته ملانژور رابين دو انگشت شست و سبابه نگه ميداريم.۲ تا ۳ بار تكان مي دهيم. سپس ملانژور را به مدت ۵ دقيقه روي شيکر(ويبراتور) قرار مي دهيم.

لام هموسيتومتر تميز را روي ميزصاف و تراز قرار ميدهيم لامل تميزي را روي لام قرار ميدهيم. ملانژور راعمودي ميگيريم 1 تا ۲ قطره اول محتوي ملانژور را دور ميريزيم با گذاشتن انگشت سبابه در ته ملانژور ريختن محتوي ملانژور را در اختيار ميگيريم.يک قطره کوچک از محتوي ملانژور را توسط قراردادن نوک ملانژور در بين لام و لامل هدايت ميکنيم. بطوريکه مخلوط خون وماده رقيق کننده به منطقه شمارش نفوذکند. چند دقيقه لام را ثابت ميگذاريم تاسلولها بي حرکت شوندسپس زیر میکروسکوپ بررسی میکنیم . با عدسی x10 محل شمارش را تعیین میکنیم ( برای شمارش گلبولهای قرمز از روی لام نئوبار  از مربع وسط پنج خانه را که خود شامل 16 خانه است به دلخواه انتخواب میکنیم ) شمارش گلبولهای قرمز را با عدسی x40 انجام میدهیم .

تعداد گلبول ها را در هر پنج خانه شمارش کرده و با نصف تعداد گلبول های روی خط جمع میکنیم و حاصل را در 10000 ضرب میکنیم تا مقدار تقریبی گلبول ها به دست اید.

زنان : 4 تا 5.5 میلیون در میلی متر مکعب

مردان :  4.5 تا 6 میلیون در میلیمتر مکعب

نکته : جهت راحتي شمارش از مربع مياني استفاده ميشود.با توجه به اينكه تعداد گلبولهاي قرمز نسبت به گلبولهاي سفيد بيشتر است(1000برابر) .اصولا لام نئوبائر از يك مربع 3در 3 ميليمتر تشكيل شده ست كه هر مربع دارار مساحت يك ميليمتر مربع مي باشد فاصله بين لام و لامل نيز 0.1 ميليمتر ميباشد.بنابر اين هر مربع داراي حجم 0.1 ميليمتر مكعب ميباشدحجم مربه وسطي نيز 0.1 ميليمتر مكعب است و شما 5 خانه آن را شمارش ميكنيد.بنابر اين ميشود يك پنجاهم(1/10*1/5=1/50)نمونه خون را نيز به نسبت 1/200 رقيق ميكنيد بنابر اين هنگام محاسبه نتيجه را در 10000 ضرب ميكنيد .شما با دانستن اصول كلي زير هر سلولي را در هر مايعي ميتوانيد شمارش نموده و يا به طور دلخواه از خانه هاي متفاوت و با رقت هاي متفاوت استفاده نماييد.تعداد سلول در ميليمتر مكعب=تعداد سلولهاي شمارش شده *عكس حجم*عكس رقت تقسيم بر تعداد خانه هاي شمارش شده است

4820000   = 482  × 10000

مقدمه:

گلبولهای قرمز:گلبولهای قرمز (اریتروسیتها) به شکل دیسک ، بدون هسته و 8 - 7 میکرومتر قطر را دارند در انتقال اکسیژن و دیاکسید کربن دارند و به تعداد تقریبی 5 میلیون در هر میلیمتر مکعب خون یافت میشوند گلبولهای قرمز زندهاند و مواد غذایی را از راه تخمیر بدست میآورند، زیرا میتوکندری ندارند و همچنین هسته متوسط گلبولهای قرمز 120 روز است برای اینکه میزان گلبولهای قرمز در خون ثابت بماند باید در هر ثانیه حدود یک میلیون گلبول قرمز در مغز استخوان ساخته شود. گلبولهای قرمز در دوره جنینی در کبد به طحال و گرههای لنفاوی ساخته میشود اما در ماههای آخر دوره جنینی و پس از تولد تنها در مغز قرمز استخوان بوجود میآید. در مغز استخوان بافت زایندهای وجود دارد که با چند تقسیم سلولی گلبولهای قرمز را میسازد. سلولهای زاینده در ضمن این تغییرات هسته خود را از دست میدهند و مقداری زیادی هموگلوبین در ستوپلاسم خود میسازند. فعالیت ماهیچهای ، صعود به ارتفاعات و گرم شدن هوا تولید گلبولهای قرمز را افزایش میدهد سلولهای مولد گلبولهای قرمز در مغز استخوان نسبت به اشعه ایکس بسیار حساسند و کمبود ویتامین B12 ، آهن ، مس در غذا نیز موجب کاهش تولید گلبولهای قرمز میشوند.

هدف از اين آزمايش تعيين تعداد گلبولهاي قرمز خون در يك ميلي متر مكعب است.

وسايل لازم:

پنبه، الكل، لانست، لام هموسيتومتر، ملانژور، لامل، ميكروسكوپ، لوله لاستيكي (مكنده)، محلول رقيق كننده (محلول هايم)

لام نئوبار يا توما: از دو مستطيل شفاف در وسط تشكيل شده است كه داراي درجه بندي براي شمارش گلبول سفيد و قرمز است. هر مستطيل در زير ميكروسكوپ به صورت يك مربع ۳ ميليمتري كه به ۹ مربع ۱ ميليمتري تقسيم شده است مشاهده مي شود. مربع هايي كه در چهارگوشه قرار دارند مسئول شمارش گلبول سفيد مي باشند و مربعي كه در وسط قرار دارد داراي تقسيم بندي ريزي است كه براي شمارش گلبول قرمز مي باشد. 

 پيپت ملانژور:اين پيپت براي رقيق کردن خون بکار ميرود که درحباب آن يک مهره سفيد وجود دارد، روي پيپت ملانژور سفيد سه عدد ۵/۰ و ۱ و ۱۱ قرار دارد.

محلول هايم: اين محلول از 0.5 گرم كلرور جيوه، 5 گرم سولفات سديم، 1 گرم كلرور سديم در cm3200 آب مقطر مخلوط مي كنيم و در آخر از كاغذ صافي رد مي كنيم.

نحوه انجام آزمايش:

ابتدا نوک انگشت را توسط پنبه آغشته به الکل ضد عفوني ميکنيم . بعد توسط يک ضربه لانست نوک انگشت را سوراخ کرده, خون جريان پيدا ميکند و يک ملانژورقرمزتميز وخشک انتخاب مي کنيم سپس ملانژور را افقي نگهميداريم و  خون را تا 0.5 داخل ملانژورميکشيم.

مهم است که ازورودحباب هوا  به داخل ملانژور جلوگيري به عمل بياوريم. اگر خون اضفي كشيده باشيم با نوك انگشتان با تميز كردن خون اطراف سوراخ خون مننژور را خارج ميكنيم. (از پنبه نبايد استفاده كرد)

نوک ملانژور را داخل محلول هايم  قرار ميدهيم ماده هم غلظت را تا ۱۰۱ به درون ملانژور ميکشيم لوله لاستيکي را از ملانژور جدا ميکنيم. سر وته ملانژور رابين دو انگشت شست و سبابه نگه ميداريم.۲ تا ۳ بار تكان مي دهيم. سپس ملانژور را به مدت ۵ دقيقه روي شيکر(ويبراتور) قرار مي دهيم.

لام هموسيتومتر تميز را روي ميزصاف و تراز قرار ميدهيم لامل تميزي را روي لام قرار ميدهيم. ملانژور راعمودي ميگيريم 1 تا ۲ قطره اول محتوي ملانژور را دور ميريزيم با گذاشتن انگشت سبابه در ته ملانژور ريختن محتوي ملانژور را در اختيار ميگيريم.يک قطره کوچک از محتوي ملانژور را توسط قراردادن نوک ملانژور در بين لام و لامل هدايت ميکنيم. بطوريکه مخلوط خون وماده رقيق کننده به منطقه شمارش نفوذکند. چند دقيقه لام را ثابت ميگذاريم تاسلولهابيحرکت شوندسپس زیر میکروسکوپ بررسی میکنیم . با عدسی x10 محل شمارش را تعیین میکنیم ( برای شمارش گلبولهای قرمز از روی لام نئوبار  از مربع وسط پنج خانه را که خود شامل 16 خانه است به دلخواه انتخواب میکنیم ) شمارش گلبولهای قرمز را با عدسی x40 انجام میدهیم .

تعداد گلبول ها را در هر پنج خانه شمارش کرده و با نصف تعداد گلبول های روی خط جمع میکنیم و حاصل را در 10000 ضرب میکنیم تا مقدار تقریبی گلبول ها به دست اید.

زنان : 4 تا 5.5 میلیون در میلی متر مکعب

مردان :  4.5 تا 6 میلیون در میلیمتر مکعب

نکته : جهت راحتي شمارش از مربع مياني استفاده ميشود.با توجه به اينكه تعداد گلبولهاي قرمز نسبت به گلبولهاي سفيد بيشتر است(1000برابر) .اصولا لام نئوبائر از يك مربع 3در 3 ميليمتر تشكيل شده ست كه هر مربع دارار مساحت يك ميليمتر مربع مي باشد فاصله بين لام و لامل نيز 0.1 ميليمتر ميباشد.بنابر اين هر مربع داراي حجم 0.1 ميليمتر مكعب ميباشدحجم مربه وسطي نيز 0.1 ميليمتر مكعب است و شما 5 خانه آن را شمارش ميكنيد.بنابر اين ميشود يك پنجاهم(1/10*1/5=1/50)نمونه خون را نيز به نسبت 1/200 رقيق ميكنيد بنابر اين هنگام محاسبه نتيجه را در 10000 ضرب ميكنيد .شما با دانستن اصول كلي زير هر سلولي را در هر مايعي ميتوانيد شمارش نموده و يا به طور دلخواه از خانه هاي متفاوت و با رقت هاي متفاوت استفاده نماييد.تعداد سلول در ميليمتر مكعب=تعداد سلولهاي شمارش شده *عكس حجم*عكس رقت تقسيم بر تعداد خانه هاي شمارش شده است

4820000   = 482  × 10000